Aflevering 13 Kenvermogens en geraakt worden

De filosoof Immanuel Kant gebruikt de term ‘kenvermogens’. Iedereen heeft deze kenvermogens. Je gebruikt ze om je waarneming in te perken tot een kennisregel: dat is een kaars, die geeft warmte en licht en is gemaakt van was (zie ook aflevering 10).

Als je geraakt wordt bij het zien van een object of performance, zijn volgens Kant wel je kenvermogens aan het werk, maar hebben zij vrij spel. Hij noemt dit het ‘vrije spel der kenvermogens’. (Als je bekend bent met het werk van Kant, ik heb het uit deze versie: Kant, I. (1995). Kritik der Urteilskraft, dl. 1, Analytik des Schönen. Stuttgart: Philipp Reclam Jun., §9.)

Dit soort vondsten maakt dat ik hardnekkig het werk van Kant blijf doorspitten. Ik vind het geweldig en kan me er van alles bij voorstellen. Is het niet precies wat er gebeurt als je naar kunst kijkt? Je doet vreselijk je best om het te ‘plaatsen’, het in te kaderen in de dingen die je kent en dat lukt maar niet. Ja, de context kun je misschien benoemen, bijvoorbeeld een stroming als ‘kubisme’, of je kent de geschiedenis van een kunstwerk, maar het werk zelf blijft onvangbaar in een begrip als ‘kaars’.

Hoe ontstaat een vrij spel van de kenvermogens?

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk.

2 gedachten over “Aflevering 13 Kenvermogens en geraakt worden

    1. Dat is heel mooi Carel. Ik merk wel bij mezelf dat ik niet als vanzelf ‘open’ naar een kunstwerk kijk. Ja, met open mond misschien, van verwondering, en dan bezig blijf het te vangen in woorden/begrippen.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s