Aflevering 159 ‘Zelfverloochening en onverpoosden arbeid, die de echte vrouw zoo gaarne beoefent’

Adriana van Ravenswaay, 1816 – Hilversum – 1872, Stilleven met bloemen en een vogelnestje, doek 72,5 x 59,5 cm, gesigneerd en gedateerd 1856. Gevonden op: https://www.kunsthandelbies.nl/nl/adriana-van-ravenswaay/, klik op de foto voor meer info over de kunstenaar.

Dat ‘dingetje’, het huwelijk/ongehuwd blijven (zie aflevering 158), leverde vrouwen praktische en emotionele problemen op.

Een vrouw moest natuurlijk aan de man, niets sprak meer vanzelf dan dat. Alleen gekkies deden daar niet aan mee. Berthe Morisot, Frans impressionistisch kunstschilder, was van mening dat mannen geneigd zijn ‘te denken dat ze iemands leven geheel kunnen vullen, maar ik denk dat hoeveel liefde een vrouw ook voelt voor haar echtgenoot, het is niet eenvoudig om met een leven van werken te breken’ (Liesbeth Brandt Corstius, feministische kunst internationaal, 1978, p.22). Karin Haanappel, kunsthistorica, heeft zich verdiept in deze kunstenaar en veel interessante info verzamelt op deze pagina.

Er zijn heel wat kunstenaressen en/of hun kunstwerken ten onder gegaan aan huwelijken. De meesten hielden na de trouwdag prompt op met schilderen en soms vernietigde een vrouw haar hele kunstproductie. Als een vrouw dan toch per se iets wilde doen: ‘Aan de vrouw verblijft vooral de graveerkunst, die kunstvolle opoffering, die zoo geheel overeenstemt met de zelfverloochening en onverpoosden arbeid, die de echte vrouw zoo gaarne beoefent, en die voor haar een soort van godsdienst is’ (De Kunstkronijk, 1861, in: 1978, p.24).

Deze aanbeveling valt samen met een tijd waarin de vraag naar reproducties sterk toenam, bij kranten en tijdschriften die in de lift zaten en bij welgestelde particuliere verzamelaars. Aangezien de vraag naar arbeidskrachten daardoor fiks toenam, werd de vrouw ineens een economische factor van belang en ja, maar natuurlijk, nee, zeker, je kunt een vrouw echt heus wel grafische vakken onderwijzen. En zo kon de talentvolle kunstenares het meest nederige werk in de kunsten doen. (1978, p.24)

In 1819 pleitte Barbara van Meerten ervoor om meisje te leren tekenen. Prachtig toch? Om het erdoor te krijgen argumenteerde zij: ‘het tekenen bewijst haar nut bij ’t handwerken en ’t vervaardigen van kleren’ (1978, p.24). Ach, een vrouw opleiden tot een betere huishoudster, wie kon daar nou bezwaar tegen hebben!

De eerste wereldtentoonstelling, 1851, Crystal Palace, Londen, speelde ook een rol in het onderwijs aan vrouwen.

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk. Inhoudsopgave Feuilleton Abramović, met links per aflevering.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s