Aflevering 438 Afgrond gevuld met mannelijke gezichtspunten

Foto: Susan Hol, Mont Blanc, 2012. Bewerking: Susan Hol, 2019.

Vrouwen hebben een lange traditie als performer in allerlei vormen, als acteur, zanger, danser, stripper en in het variététheater, merkt Sally Potter op (zie ook aflevering 437). Als een vrouwelijke kunstenaar een performance doet in een galerie of op een andere zelfgekozen plaats van handeling, zou je kunnen zeggen dat ze die hele geschiedenis met zich meesleept.*

Misschien is de kunstenaar daar zelf niet (bewust) mee bezig, kan ik mij zo voorstellen, maar het valt niet te ontkennen dat (een groot deel van) het publiek wel degelijk is ‘opgevoed’ met deze entertainmenttraditie en dat het daardoor zeker een rol zal spelen.

De vrouw als entertainer is een geschiedenis van allerlei vermomde, geromantiseerde uitingen van vrouwenonderdrukking, schrijft Potter. De betoverende verschijning van de ballerina die kwijnend in de armen van haar geliefde hangt; de groteske koningin die speelt met en overduidelijk toegeeft aan de fantasieën van haar mannelijk publiek; de zangeres die zacht smartelijk zingt over haar ongelukkige liefde en haar slachtofferrelatie met haar geliefde.*

Dit zijn de omstandigheden waarin de vrouwelijke performer zichtbaar is geweest, altijd neergezet in relatie tot de mannelijke constructie van vrouwelijkheid en in relatie tot de verlangens van de man. Als een vrouwelijke performancekunstenaar haar eigen lichaam inzet als het instrument van haar werk, bevindt ze zich voortdurend langs de rand van de afgrond die gevuld is met dit mannelijke gezichtspunt.*

Het vrouwenlichaam, naakt of gekleed, is aantoonbaar zo door dit mannelijk gezichtspunt bepaald, dat het niet gebruikt kan worden zonder daarbij ook aan misbruik te denken. Dus, wat moeten vrouwelijke performancekunstenaars dan voor strategie hanteren? Zichzelf onzichtbaar maken? Weigeren aan wat voor optreden dan ook deel te nemen? Dat is, zo merkt Potter terecht op, natuurlijk ondenkbaar.* Wat doen deze vrouwelijke performancekunstenaars dan?

Zij nemen maatregelen om een nieuwe presentatie op te bouwen, aldus Potter.*

Hoe doen zij dit?

*Uit: Sally Potter, On shows. In: Framing Feminism, Art and the Women’s Movement 1970-85. Eds. Roszika Parker en Griselda Pollock, Pandora Press, Londen, 1987, pp.290-292.

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk. Inhoudsopgave Feuilleton Abramović, met links per aflevering.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s