Aflevering 497 Intermezzo: interview met kunstenaar Catherine Elwes (46:38 min.)

Catherine Elwes is een van de kunstenaars die deelneemt aan de tentoonstelling About Time; Video, Performance and Installation by 21 women artists (zie aflevering 496).

In de vimeo wordt Elwes geïnterviewd door Laura Leuzzi, voor de European Women’s Video Art in 2015. Ze vertelt, in goed verstaanbaar Engels, heel helder waarom vrouwen met video gingen werken, ze vertelt ook over de tentoonstelling About Time en de wereld van de feministische kunstenaars in de jaren 1970/80.

Een van de opvallende redenen die ze noemt om met video te gaan werken is dat ze veel meer controle had over haar werk dan met een performance. ‘Tijdens een performance’, vertelt ze, ‘kon een vent gewoon het podium opklimmen en op zijn rug onder mijn rok gaan liggen staren. Er waren totaal geen regels.’

Het is een lang interview. Voor mij is het van begin tot eind interessant, omdat Elwes je meeneemt naar die jaren 1970/80 en ze een leuke inkijk geeft in het gebruik van nieuwe media toen.

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk. Inhoudsopgave Feuilleton Abramović, met links per aflevering.

Aflevering 496 Mixed media in installaties vormen krachtig effect

Catherine Elwes, Menstruation 1, (1979), Slade School of Art, London. Photo by John Muellbauer, Jean Matthee, Mandy Havers or Iain Robertson. Copyright Catherine Elwes. Gevonden op: http://1970s.thisisliveart.co.uk/catherine-elwes/.

De  tentoonstelling About Time; Video, Performance and Installation by 21 women artists (zie aflevering 495) heeft kunstenaars gevraagd naar werk met als thema de ervaringen van vrouwen in de patriarchale samenleving, schrijft Rozsika Parker.*

De nieuwe media – video, performance, installaties – zijn niet essentieel voor de feministische kunstpraktijk, maar bieden wel de mogelijkheid om direct te werken met de relatie kunstenaar-publiek en om allerlei betekenislagen aan te boren, over elkaar heen te leggen, naast elkaar te tonen. Volgens Parker is dat bruikbaar voor feministen die vast van plan zijn om de zekerheden van de samenleving flink te laten wankelen.*

Het meeste werk gaat verder dan het tonen van ervaringen van vrouwen in de patriarchale samenleving, het thema van de tentoonstelling. De kunstenaars laten zien hoe die ervaringen tot stand komen, via de massamedia, gezin, opleiding, advertenties, consumentisme, mode, huishoudelijke arbeid en kunststijlen.*

De mixed media in de installaties vormen samen een krachtig effect, aldus Parker. De intenties van de kunstenaar of haar persoonlijke ervaringen worden uitgedrukt op geluidsband, in een tekst of persoonlijk, en gaan vergezeld van foto’s, dia’s, objecten, tekeningen, of een video die een interactie aangaat met de woorden van de kunstenaar. De kracht van de media wordt in de kunstwerken uit de doeken gedaan om betekenissen te veranderen, of om tegenstellingen en kwesties aan te tonen tussen de subjectieve ervaring van vrouwen en culturele verwachtingen en bepalingen.*

Maar Parker wil niet generaliseren, daarvoor zijn de werken te divers. En hoewel ze de verschillende performance-benaderingen niet allemaal wil/kan opsommen, ziet ze toch twee ontwikkelingen in de recente geschiedenis van het feminisme in de performances terug.*

*Uit: Rozsika Parker, Feminist art practices in ‘Women’s Images of Men’, ‘About Time’ and ‘Issue’. In: Framing Feminism, Art and the Women’s Movement 1970-85. Eds. Roszika Parker en Griselda Pollock, Pandora Press, Londen, 1987, pp.235-237.

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk. Inhoudsopgave Feuilleton Abramović, met links per aflevering.

Aflevering 448 Vervormde beelden van vrouwelijkheid verpletteren

Catherine Elwes, Menstruation 1, (1979), Slade School of Art, London. Photo by John Muellbauer, Jean Matthee, Mandy Havers or Iain Robertson. Copyright Catherine Elwes. Gevonden op: http://1970s.thisisliveart.co.uk/catherine-elwes/.

De slogan ‘het persoonlijke is politiek’ is een van de fundamenten van de politiek in de vrouwenbeweging (zie ook aflevering 447). Het legt de nadruk op de politieke aard van het dagelijkse persoonlijke leven (thuis, gezin, seksualiteit) waarin de vrouw wordt onderdrukt.*

Feministen hebben de vele getuigenissen van individuele vrouwen gebruikt om een politiek begrip van de vrouwensituatie te ontwikkelen. Er is dan ook geen vooropgezette feministische politieke theorie, maar een theorie die gebaseerd is op een enorme verzameling overeenkomstige persoonlijke ervaringen.*

Het effect van deze feministische politieke theorie op de kunstpraktijk is mooi verwoord door Cate Elwes (1952), aldus Roszika Parker en Griselda Pollock. Elwes schrijft in het Feminist Art News (FAN), no.7, 1982:

‘Het onderzoek van individuele gevallen van onderdrukking, die waarschijnlijk door mannelijk gezag als een persoonlijke gril of fundamenteel gebrek zou zijn afgewezen, werd nu gekoppeld aan de ervaringen van andere vrouwen en gedepersonaliseerd met als effect dat collectieve onderdrukking helder werd. Dit proces leverde veel autobiografische werken op die de vervormde beelden van vrouwelijkheid in de media en in de kunsten tegengingen met expliciete exposities van actuele sociale, biologische en psychologische ervaringen van vrouwen.’*

Het project om het algemene af te leiden uit het particuliere en persoonlijke botst echter, volgens Parker en Pollock, binnen het domein van de kunsten met de conventionele noties van de kunstenaar waartegen feministen zich verzetten.*

Wat zijn die conventionele noties dan?

*Uit het boek Framing Feminism, Art and the Women’s Movement 1970-85. Eds. Roszika Parker en Griselda Pollock, Pandora Press, Londen, 1987, pp.3-78.

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk. Inhoudsopgave Feuilleton Abramović, met links per aflevering.