Aflevering 42 Gaat het nog wel om het object?

Lampje op wit vel. Foto en idee, Susan Hol.

Natuurlijk kwam er bezwaar tegen de institutionele kunsttheorie van de filosoof George Dickie (zie aflevering 41). Niet alleen van filosofen, die het idee iets verder uitdachten. Er was simpelweg ook veel weerstand bij die gewone gebruiksvoorwerpen die hun weg naar het museum vonden. Sta je daar als bezoeker (expert of niet) een doos schuursponsjes, zo overbekend uit de supermarkt, te bewonderen … eh, niet echt geslaagd. Krijg je toch een beetje het gevoel dat je voor de gek wordt gehouden.

Het was de tijd van vele boze, geïrriteerde toeschouwers. Ze konden niet simpelweg de hele boel ‘stom’ vinden, want er werd dus ook wel serieus over het werk gediscussieerd. Het was de situatie die Tilghman zo mooi beschreef (zie aflevering 41).

Je weet dat het werk van Vincent van Gogh vroeger ook walgelijk en stom gevonden werd, dus ja, als jij dan die doos schuursponsjes in het museum ronduit stom vindt, sta je dan niet over een poosje ook voor gek?

Het probleem was dat de gereedschappen om een kunstwerk te beoordelen totaal uit handen waren geslagen. Het idee alleen al dat je op de literaire en historische (vaak Bijbelse) inhoud van een kunstwerk ging letten, nee zeg, dat was iets uit een wel heel ver verleden. En was het niet ronduit belachelijk om bij een omgekeerde pispot of een doos schuursponsje te letten op perspectief, kleurgebruik, de compositie en de juiste realistische weergave, of formaat, grootte, lijn, vorm, textuur en materialen? (Zie ook aflevering 28 en 29.)

Het werd wel geprobeerd, denk maar aan het artikel Boeddha van de badkamer, van Louise Norton, waarin het urinoir wordt beschreven als ‘een mooie Boeddha’ en ‘de benen van de dames van Cézanne’. Als toeschouwer probeer je toch houvast te vinden bij dat wat je al kent en grijp je als eerste terug naar de aloude categorieën voor het waarderen en bekritiseren van een werk.

Maar waren degenen die serieus over het werk discussieerden eigenlijk wel gecharmeerd van de doos schuursponsjes zélf? Ging het wel om het object? Of was er iets anders aan de hand?

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk.

Aflevering 30 De omgekeerde pispot

Het grappige is dat tijdens de tentoonstelling van die omgekeerde pispot, met daarop de handtekening ‘R. Mutt’, niemand het ding te zien kreeg!

Van 10 april tot 6 mei 1917 stond het wel op de tentoonstelling, maar achter een gordijntje. De meerderheid van de organisatoren weigerde het ding ten toon te stellen, vandaar dit vreemde ‘compromis’.

Na de tentoonstelling maakte Alfred Stieglitz er een foto van, de enige, en vervolgens verdween het ding voorgoed.

Dus hoe kreeg een omgekeerde pispot dan toch al die aandacht?

Er werd druk over geschreven, bijvoorbeeld door recensent Gustav Kobbé, die blijkbaar wél achter het gordijntje had gegluurd. Of misschien kreeg hij een preview en had hij álle ingezonden werken kunnen bekijken? Kobbé schrijft in zijn recensie over ‘fountain’, maar dat komt omdat het niet netjes was om het woord ‘urinoir’ te gebruiken. De beschrijving wordt overgenomen door anderen en na een poosje staat de pispot bekend onder de titel Fountain.

Een andere recensent was Louise Norton. Ze schrijft een fris en scherp artikel, getiteld Buddha of the Bathroom. Hier vind je de Engelse versie en hier de Nederlandse (ik heb het zelf uitgetypt en vertaald, dus mogelijk zitten er wat taal-, vertaal- en typefouten in).

Hoewel het publiek op de dagen van de tentoonstelling het hele ding dus niet te zien krijgt, zijn alleen al de verhalen over Fountain ruim voldoende voor een hoop ophef. En Marcel Duchamp, de zelfbenoemde ‘uitvinder’ van dit werk, doet daar vrolijk aan mee.

Maar ja, hij was helemaal niet de inzender van Fountain

De komende tijd zal ik in de vorm van een feuilleton de lezer meenemen in mijn zoektocht. De zoektocht naar wat? Iets met kunst, performance, Abramović, feminisme, esthetica, filosofie. Dat wordt in de loop van de tijd duidelijk.

Boeddha van de badkamer

Nederlandse versie (English version here) van een artikel geschreven door Louise Norton in 1917 over het urinoir gesigneerd R. Mutt en – naar nu bekend is – het artistieke gebaar van Elsa von Freytag-Loringhoven: Fountain. Hier vond ik het artikel. Referenties daar zijn: Buddha of the Bathroom, by Louise Norton, pdf from The Blind Man, No. 2 (1917) pp. 5-6. Reprinted by permission of the author. Ik plaats dit artikel hier om Louise Norton wat meer onder de aandacht te brengen. Ze is al te vaak genegeerd.

Ik vermoed dat apen het niet leuk vonden om hun staart te verliezen. Aangezien de staart noodzakelijk, nuttig en een sieraad was, kon de aapverbeelding zich niet uitstrekken tot een staartloos bestaan ​​(en eerlijk gezegd, zie je de biologische schoonheid van ons verlies ervan?), maar nu we eraan gewend zijn, kunnen we vrij goed zonder hen. Maar evolutie is niet aangenaam voor het apenras; ‘Er is een dood in elke verandering’ en wij apen houden niet van de dood zoals we zouden moeten. We zijn zoals die filosofen die Dante in zijn Inferno plaatste met hun hoofd op de verkeerde manier op hun schouders. We lopen vooruit en kijken achteruit, elk met meer de persoonlijkheid van zijn voorgangers dan zijn eigen. Onze ogen zijn niet de onze. Lees verder “Boeddha van de badkamer”

Buddha of the bathroom

English version (Nederlandse versie hier) of article written by Louise Norton in 1917 about the urinoir signed by R. Mutt and – as now is known – is the artistic gesture of Elsa von Freytag-Loringhoven: Fountain. Here’s where I found the article. The reference there is: Buddha of the Bathroom, by Louise Norton, pdf from The Blind Man, No. 2 (1917) pp. 5-6. Reprinted by permission of the author. I place this article here to give Louise Norton some credit. She’s been ignored a lot.

I suppose monkeys hated to lose their tail. Necessary, useful and an ornament, monkey imagination could not stretch to a tailless existence (and frankly, do you see the biological beauty of our loss of them?), yet now that we are used to it, we get on pretty well without them. But evolution is not pleasing to the monkey race; ‘there is a death in every change’ and we monkeys do not love death as we should. We are like those philosophers whom Dante placed in his Inferno with their heads set the wrong way on their shoulders. We walk forward looking backward, each with more of his predecessors personality than his own. Our eyes are not ours. Lees verder “Buddha of the bathroom”